Charakterystyczne dla astmy zapalenie dróg oddechowych jest jedną z głównych przyczyn ataków lub zaostrzeń tej choroby, które mogą wręcz niszczyć życie chorego. Przyjrzyjmy się współczesnemu zastosowaniu badań FeNO (pomiaru stężenia tlenku azotu w wydychanym powietrzu) oraz temu, w jaki sposób mierzenie i monitorowanie poziomu FeNO może pomóc ograniczyć wpływ astmy na jakość życia.
Jak wygląda prawidłowe leczenie astmy?
Głównym celem w leczeniu astmy jest zmniejszenie związanych z tą chorobą zagrożeń, a także kontrolowanie objawów, aby pacjent czuł się lepiej.(1) Wspomniane zagrożenia obejmują potencjalnie śmiertelne ataki astmy oraz skutki uboczne leków.(1) Ponadto częste ataki astmy mogą powodować zmiany w drogach oddechowych, np. ich zwężanie, skutkujące utrudnieniem oddychania – dlatego tak ważne jest, aby utrzymywać chorobę pod kontrolą.
Priorytetem jest ograniczenie ataków. Zaostrzenia astmy są drugim najczęstszym powodem hospitalizacji dzieci, a czwartym w przypadku dorosłych.(2) Nietrudno sobie wyobrazić, jak ogromne mogą być koszty związane z astmą w postaci nieobecności w szkole i pracy, nie wspominając już o wydatkach po stronie systemu opieki zdrowotnej.(1)
Na atak astmy narażeni są nawet ci pacjenci, którzy nie doświadczają wielu objawów, dlatego lekarze starają się szukać wszelkich zmian, które pacjent może wprowadzić, aby poprawić swoją sytuację. Zmiany takie mogą polegać na dostosowaniu leków czy uwzględnieniu ewentualnych innych schorzeń i dolegliwości pacjenta, a także stopnia jego narażenia na czynniki środowiskowe takie jak dym tytoniowy, zanieczyszczenie powietrza i alergeny. W ustaleniu stosownych zmian lekarzowi pomóc może określenie poziomu zapalenia dróg oddechowych w płucach – co jest możliwe przy wykorzystaniu szybkiego badania FeNO. Wysoki poziom FeNO wiąże się z większym ryzykiem ataku astmy, natomiast wykazano, że obserwowanie tego poziomu poprzez regularne pomiary i jego stabilizacja w granicach prawidłowego zakresu ogranicza zaostrzenia astmy nawet o 50%.(3),(4)
Leczenie indywidualne
Kontrolowanie astmy jest możliwe za sprawą współpracy pacjenta z lekarzem w zakresie oceny, dostosowania i okresowej weryfikacji.(1) Dawkę regularnie przyjmowanych leków kontrolujących, zwykle sterydów wziewnych, można zwiększać bądź zmniejszać do odpowiedniego dla pacjenta poziomu, monitorowanego przez lekarza w ramach leczenia.
Badania poziomu FeNO są przydatne zarówno w przypadku astmy u dorosłych, jak i u dzieci. Naukowcy odkryli, że pacjenci, których plan leczenia obejmuje badania FeNO, doświadczają mniej ataków astmy niż ci, których poziom FeNO nie jest regularnie monitorowany.(4) Wykazano również, że wykonywanie tych badań pomaga lekarzom w bezpiecznym zmniejszaniu dawek leków na astmę, zaś monitorowanie astmy za pomocą FeNO pozwala identyfikować pacjentów z wysokim poziomem zapalenia dróg oddechowych, które w przeciwnym razie nie zostałoby rozpoznane.(5),(6) Śledząc stopień zapalenia dróg oddechowych, lekarz może lepiej dostosować leczenie do potrzeb pacjenta i potencjalnie uniknąć przyszłych ataków astmy.
Opieka w dłuższej perspektywie
Aż do 80% pacjentów nie zażywa regularnie leków lub niewłaściwie używa inhalatora, co może oznaczać, że lek nie dotrze tam, gdzie jest potrzebny. To z kolei może prowadzić do utraty kontroli nad zapaleniem dróg oddechowych i, siłą rzeczy, zwiększenia ryzyka ataku astmy.
Na szczęście śledzenie poziomu FeNO pozwala stwierdzić, co dzieje się w płucach pacjenta, dzięki czemu może on wraz z lekarzem wykryć wszelkie luki w leczeniu, zanim wydarzy się coś poważnego. Wyższe wyniki FeNO uzyskują zwykle pacjenci, którzy nie zażywają leków zgodnie z zaleceniami lub nie używają prawidłowo inhalatorów. Jedno z najnowszych badań poświęconych nieprzestrzeganiu zaleceń wykazało, że jeśli pacjenci prawidłowo przyjmują leki, poziom FeNO ulega obniżeniu nawet o 50% w ciągu zaledwie czterech dni.(7)
Wykonanie takiego badania jest bezpieczne i łatwe, a wynik uzyskuje się w mniej niż dwie minuty. Zachęcamy do zapoznania się z pozostałymi materiałami dostępnymi na stronie fenoandasthma.com, a także skonsultowania się z lekarzem, aby uzyskać więcej informacji.
